Οι ταινίες μας

Φανταστικά Ζώα: Τα Εγκλήματα Του Γκρίντελβαλντ (Fantastic Beasts: The Crimes of Grindlewald) και Bohemian Rhapsody
  Οι προβολές μας συνεχίζονται με δύο ταινίες: την περιπέτεια φαντασίας "Φανταστικά Ζώα: Τα Εγκλήματα Του Γκρίντελβαλντ" και την βιογραφική ταινία "Bohemian Rhapsody" για την πορεία του συγκροτήματος Queen!   Φαν...

Italo Calvino - «Οι αόρατες πόλεις»

 «Οι αόρατες πόλεις»,  Italo Calvino (1923 – 1985)

 

«Οι αόρατες πόλεις είναι ένα όνειρο που δημιουργείται στο κέντρο εκείνων των πόλεων, όπου η ζωή είναι πρακτικά αδύνατη». ( Ίταλο Καλβίνο)

 

Το έργο γράφτηκε στο Παρίσι , όπου ο Καλβίνο είχε παραδοθεί σε μια φρενίτιδα ενασχόλησης με διάφορες θεωρίες, συνεπαρμένος από τον Στρουκτουραλισμό, μελετούσε τις θεωρίες των συμβόλων.      Ο ίδιος ο Καλβίνο αναφέρει σε μια συνέντευξή του: “Η αρχιτεκτονική παίζει σημαντικό ρόλο στη δουλειά μου. Όταν άρχισα να γράφω τις «αόρατες πόλεις», είχα μια ασαφή αντίληψη για τη μορφή του βιβλίου. Με το χρόνο απόκτησε τέτοια μορφή και βαρύτητα , ώστε έγινε η δομική βάση ενός ολόκληρου βιβλίου - έγινε η πλοκή ενός βιβλίου , το οποίο δεν είχε στην πραγματικότητα καμιά πλοκή”.

 

«Οι αόρατες πόλεις» - το λεπτοκεντημένο πεζογράφημα του Καλβίνο - φέρνει στο νου μια αίθουσα τέχνης με πίνακες ζωγραφικής. Όπως μπροστά σε μια σειρά από εικόνες βαδίζει κανείς μαγεμένος από κείμενο σε κείμενο, θαυμάζει τον πλούτο των τοπίων, την ρευστότητα των χρωμάτων και την στιλιστική ισορροπία. Νιώθει να απλώνει μέσα του η αίσθηση μιας ευδαιμονίας. Οι περιγραφές των φανταστικών μητροπόλεων ενέχουν κάτι παραμυθένιο και ακτινοβολούν τελειότητα.

 

«Οι αόρατες πόλεις» είναι το ιδιόρρυθμο remake της αφήγησης του Μάρκο Πόλο « Il Milione». Το πλαίσιο δράσης αποτελούν οι συζητήσεις μεταξύ του Μογγόλου αυτοκράτορα Κουμπλάι Χαν και του Μάρκο Πόλο στο ανάκτορο του πρώτου. Ο Μάρκο Πόλο επισκέφθηκε ως απεσταλμένος του αυτοκράτορα τις πόλεις της μακρινής Άπω Ανατολής και διηγείται γι ΄ αυτές στον αυτοκράτορα. Η διάταξη των 55 σύντομων εξιστορήσεων είναι τυχαία και ανεξάρτητη από κάποια αιτιότητα ή χρονική αλληλουχία. Μόνο στις συναντήσεις των δυο ανδρών υπάρχει ένα πριν και ένα μετά: ο αυτοκράτορας στέλνει τον Μάρκο Πόλο σε ταξίδι , ακούει κατόπιν τις περιγραφές και αξιολογεί ό , τι άκουσε.

 

Υπάρχουν παράξενες πόλεις με παράξενους κατοίκους : στην Χλόη οι άνθρωποι προσπερνούν βουβοί ο ένας τον άλλο και δε γνωρίζονται ποτέ - μόνο στα όνειρά τους λαμβάνουν χώρα λάγνες συναντήσεις. Στην Μπαουκίς τα σπίτια είναι χτισμένα πάνω σε πασσάλους , γιατί το έδαφος αποτελεί ένα μυστηριώδες βασίλειο που οι κάτοικοι το παρατηρούν όλο λαχτάρα μέσα από τηλεσκόπια. Στην Αναστασία - τον παράδεισο της κατανάλωσης - οι άνθρωποι είναι σκλάβοι της επιθυμίας. Σε άλλες πόλεις δεν διακρίνονται πια οι ζωντανοί από τους νεκρούς. Η Αρμίλλα είναι η πόλη χωρίς τείχη , δάπεδα και οροφές, ενώ η Οττάβια αιωρείται στους αιθέρες. Υπάρχει η πόλη Αργία, όπου ο ουρανός αποτελείται από χώμα και όχι από αέρα. Η Λεόνια ,πνιγμένη στα σκουπίδια και η Εσμεράλδα με αμέτρητα κανάλια και σταυροδρόμια…

 

Τα πορτραίτα των πόλεων κατανέμονται σε κατηγορίες και όλες οι πόλεις φέρουν γυναικεία ονόματα - δάνεια από την αρχαία ελληνική , την ρωμαϊκή και την μυθολογία της Ανατολής.   Το γεγονός πως τα ονόματά τους δεν αναφέρονται στα περιεχόμενα του βιβλίου, ίσως είναι αυτό ακριβώς που επιδιώκει ο συγγραφέας : να σαστίσει τον αναγνώστη κινητοποιώντας τον παράλληλα να ανοίξει το δικό του δρόμο μέσα από αυτές τις πόλεις.

 

 «Οι αόρατες πόλεις» του Ίταλο Καλβίνο αποτελούν συμβολισμούς της ανθρώπινης ύπαρξης, των αντιφάσεων, των διλημμάτων και των παράδοξών της. Στο βιβλίο γίνεται αναφορά σε πολλά – σχεδόν στα πάντα - μέχρι και στα Μεταερωτήματα γύρω από τη σχέση της πραγματικότητας και της εφεύρεσης , της δύναμης και της αδυναμίας , της εικόνας και του κατοπτρισμού.

 

Το τελικό ακόρντο αποτελεί η πρόταση της Αντι-Ουτοπίας του Μάρκο Πόλο: «Καταμεσής στην κόλαση των ζωντανών υπάρχει ένα άθικτο υπόλοιπο που πρέπει να του δοθεί χρόνος και χώρος».

***

Αποσπάσματα κειμένου του Γιώργου Καρτάκη

Υπέροχα ονειρικά και στοχαστικά κείμενα που ακροβατούν μεταξύ ποίησης και φιλοσοφίας σωματικά βιωμένης, γεμάτης υπαρξιακό άγχος. Είναι το είδος του πεζού λόγου που αρέσει σε ένα ποιητή. Είναι κείμενα βαθιάς διανοητικής απόλαυσης, και ευχαριστούμε τον μεταφραστή ,που μας κάνει να νιώθουμε ότι αυτά γράφτηκαν στη γλώσσα μας  …. (Αθ.Κριτσινιωτης)
Italo Calvino - «Οι αόρατες πόλεις»